Yeni Düzenleme Sektörü Nasıl Etkileyecek? Ticaret Bakanlığı tarafından hazırlanan Motorlu Kara Taşıtlarının Kiralanması Hakkında Yönetmelik Taslağı, araç kiralama sektöründe hizmet standartlarını yükseltmeyi ve tüketici haklarını güçlendirmeyi hedefliyor.
Ancak sektör temsilcilerine göre taslağın yürürlüğe girmesiyle birlikte artacak operasyonel maliyetlerin fiyatlara yansıması kaçınılmaz görünüyor.
LenaCars Genel Müdürü Selçuk Nazik, düzenlemeye ilişkin yaptığı değerlendirmede şunları söyledi:
“Taslak yönetmelikte yer alan düzenlemeler tüketici mağduriyetlerini azaltma ve sektörde kurumsallaşmayı artırma açısından doğru adımlar içeriyor. Ancak filo standartları, ücretsiz hizmet zorunlulukları ve teknik gereklilikler işletmelerin maliyet yapısını doğrudan etkiliyor. Bu maliyetlerin fiyatlara yansımaması mümkün değil. Fiyatlarda en az yüzde 10 artış yaşanmasını bekliyoruz.”
Filo Standartları Yükseliyor
Taslak düzenlemeye göre:
- 5 yaşından büyük ve 100 bin kilometrenin üzerindeki araçlar kiralanamayacak.
- İşletmelerin en az 5’i kendilerine ait olmak üzere minimum 10 araçlık filoya sahip olması gerekecek.
- Büyükşehirlerde faaliyet gösteren firmalar için en az iki hibrit veya elektrikli araç bulundurma zorunluluğu getirilecek.
Nazik, bu değişikliklerin hizmet kalitesini artıracağını ancak özellikle küçük ve orta ölçekli işletmeler için finansman yükünü artıracağını vurguladı:
“Yeni araç yatırımı ve elektrikli araç zorunluluğu doğru yönde atılmış adımlar. Ancak finansman maliyetlerinin yüksek olduğu bir dönemde bu yatırımlar ciddi bir yük oluşturuyor. Bu durum sektörde konsolidasyonu hızlandırabilir.”
Ücretsiz Hizmet Zorunluluğu Maliyetleri Artırabilir
Yeni taslakla birlikte tüketicinin talep etmesi halinde:
- Çocuk koltuğu
- Navigasyon
- HGS takip hizmet bedeli ek ücret alınmadan sunulacak.
Nazik’e göre bu düzenleme tüketici memnuniyetini artırsa da toplam maliyeti yükseltecek:
“Bu ekipmanların temini, bakımı ve operasyonel yönetimi ciddi maliyet kalemleri oluşturuyor. Sonuçta bu giderler genel kiralama bedeline yansıtılacak.”
Sigorta ve Depozito Süreçleri Yeniden Tanımlanıyor
Taslağa göre:
- Kasko ve sigorta güvenceleri kiralama bedeline dahil edilecek
- Depozito tutarı kiralama süresine göre sınırlandırılacak
- Depozito iadesi 7 gün içinde yapılacak
- Ön ödemeli rezervasyonlar teslim saatinden 24 saat öncesine kadar ücretsiz iptal edilebilecek
Bu düzenlemelerin tüketici güvenini artırması beklenirken, işletmeler açısından risk yönetimini daha karmaşık hale getireceği belirtiliyor.
Yetki Belgesi ve Dijital Takip Sistemi
Yeni düzenleme ile ticari amaçla araç kiralayan işletmeler için yetki belgesi zorunlu olacak. Ayrıca kurulacak Motorlu Kara Taşıtı Kiralama Bilgi Sistemi üzerinden işlemlerin dijital olarak takip edilmesi planlanıyor.
Selçuk Nazik, kayıt dışılıkla mücadele açısından sistemin önemli olduğunu belirterek şu değerlendirmeyi yaptı:
“Yetki belgesi sistemi sektörde şeffaflığı artıracak önemli bir adım. Ancak düşük faizli kredi imkanları, vergi teşvikleri ve sigorta primi destekleri gibi mekanizmalarla desteklenmezse küçük işletmeler için sürdürülebilir olmayabilir.”
Tüketici Koruması ile Sektör Dengesi
Sektör temsilcileri, düzenlemelerin tüketici haklarını güçlendirmesini olumlu karşılarken ekonomik sürdürülebilirliğin de gözetilmesi gerektiğini vurguluyor.
Nazik, sürecin dengeli yönetilmesi gerektiğini belirterek sözlerini şöyle tamamladı:
“Tüketici koruması öncelikli olmalı. Ancak dürüst çalışan işletmelerin de korunması gerekiyor. Geçiş sürecinde finansal destek sağlanması sektörün daralmadan dönüşümünü mümkün kılacaktır.”
