Mercedes, Almanya'da araç üretim maliyetleri konusunda büyük sıkıntı yaşıyor. Almanya genelinde 2 fabrikanın kapatılması bile gündemde. Peki Dünyanın en büyük otomotiv devi Mercedes neden fabrika kapatacak? Mercedes bu duruma nasıl geldi? İşte tüm detaylar.
Mercedes-Benz, Almanya'daki üretim maliyetlerinin düşürülememesi halinde ülkedeki iki fabrikasını kapatabileceği uyarısında bulundu. Şirketin üretimden sorumlu yöneticisi Michael Schiebe'nin çalışanlara verdiği mesaj oldukça açık: Bir araç montaj fabrikası ile bir güç aktarma sistemi tesisi kapanya risk ile karşı karşıya!
Mercedes'in Almanya'da başlayan maliyet tartışması artık çalışma saatleri ve ücretlerin ötesine geçti. Şirket, Alman fabrikalarının uluslararası ölçekte rekabetçi olmadığını söylüyor. Aynı Mercedes'in Macaristan'daki Kecskemét fabrikasını hızla büyütmesi ise tartışmayı başka bir noktaya taşıyor: Alman otomotiv sanayisinin üretim merkezi yavaş yavaş doğuya mı kayıyor?
Mercedes ilk kez bu kadar açık konuştu
Uyarı Mercedes-Benz'in 111 yıllık Sindelfingen fabrikasında yapılan çalışan toplantısında geldi. Mercedes-Benz Üretimden Sorumlu Yönetim Kurulu Üyesi Michael Schiebe, şirketin temel hedefinin Almanya'daki bütün tesisleri korumak olduğunu söyledi. Ancak bunun bir şartı var: Maliyetlerin düşürülmesi.
Schiebe, tarafların maliyetleri azaltacak önlemler üzerinde anlaşamaması halinde bir Alman araç montaj fabrikası ile bir güç aktarma sistemi fabrikasının kapatılmak zorunda kalabileceğini açıkladı. Ancak, Mercedes hangi iki fabrikanın kapanya riskiyle karşı karşıya olduğunu resmen açıklamadı. Fakat, tartışmanın geldiği nokta önemli. Çünkü artık üretimin başka ülkelere kaydırılmasından değil, doğrudan Almanya'daki fabrikaların kapatılabileceğinden söz ediliyor.
Peki Mervcedes hangi fabrikaları kapatabilir?
Mercedes Almanya'da otomobil üretimini üç büyük merkezde gerçekleştiriyor: Sindelfingen, Rastatt ve Bremen. Bu tesislerin her biri yaklaşık 300 bin araçlık üretim kapasitesine sahip. Böylece şirketin Almanya'daki toplam araç üretim kapasitesi yaklaşık 900 bin adet seviyesinde bulunuyor.
Güç aktarma ve komponent tarafında ise Stuttgart-Untertürkheim başta olmak üzere Berlin, Hamburg, Kamenz, Kölleda ve Arnstadt gibi tesisler bulunuyor.
Mercedes resmi olarak isim vermese de Alman basınında özellikle Untertürkheim'daki motor üretiminin risk altında olabileceği belirtiliyor. Araç fabrikası tarafında ise henüz doğrulanmış bir isim yok.
Bremen ve Hamburg'un etkilenebileceğine ilişkin Alman basınında haberler yayımlandı. Ancak Mercedes'in açıklaması bunu henüz doğrulamadı.
Asıl kavga fabrikadan önce çalışma saatlerinde başladı
Mercedes yönetimi ile çalışan temsilcileri arasındaki gerilim aslında yeni değil. Şirket Almanya'daki çalışanların maliyetini aşağı çekmek için çalışma düzeninde önemli değişiklikler istiyor. Masadaki en dikkat çekici önerilerden biri haftalık çalışma süresinin 35 saatten 38 saate çıkarılması. Üstelik aynı ücret karşılığında. Bu, çalışanların haftada üç saat daha fazla çalışması anlamına geliyor. Bunun yanında Noel ve tatil ödemeleri ile yıllık kâr paylaşımı gibi bazı ek ödemelerde de kesintiler tartışılıyor. Amaç, Mercedes'in Almanya'daki saat başına işçilik maliyetini düşürmek. Ve şirket yönetimine göre bunun nedeni basit: Almanya artık Mercedes için pahalı bir üretim ülkesi.
Rakamlar Mercedes yönetimini neden rahatsız ediyor?
Mercedes'in fabrikalarında çalışanlara gösterildiği bildirilen şirket içi karşılaştırmalar, tartışmanın boyutunu ortaya koyuyor. Alman basınına yansıyan bilgilere göre Mercedes'in Doğu Avrupa'daki fabrikalarında işçilik maliyetleri Almanya'ya kıyasla yaklaşık yüzde 75 daha düşük. ABD'deki maliyetlerin bile Almanya'nın yaklaşık beşte bir altında olduğu belirtiliyor. Üstelik diğer bazı ülkelerde çalışanların yıllık çalışma süresi Almanya'dakinden yüzde 25'in üzerinde daha yüksek. Mercedes yönetiminin Almanya için söylediği cümle bu nedenle oldukça sert: Almanya'daki üretim uluslararası standartlarda rekabetçi değil.
Otomotivde Almanya küçülürken Macaristan büyüyor
Haberin belki de en önemli bölümü burada başlıyor. Mercedes bir taraftan Almanya'daki maliyetleri tartışırken diğer taraftan Macaristan'daki Kecskemét fabrikasına 1 milyar Euro yatırım yaptı. Fabrikanın kapasitesi ciddi biçimde artırıldı. Mercedes'in temmuz ayında açıkladığı yatırım planına göre Kecskemét'in yıllık kapasitesi 350 bin araca ulaşacak ve tesis Mercedes'in Avrupa'daki en büyük fabrikası haline gelecek. Macaristan hükümeti ayrıca yatırımla yaklaşık 3 bin yeni istihdam yaratılacağını açıkladı. Yeni elektrikli C-Serisi burada üretilecek. Bununla da kalmayacak. Elektrikli GLC ve küçük G-Serisi'nin üretiminin de Kecskemét'e getirilmesi planlanıyor.
Yani Mercedes Almanya'da "kapasite fazla" derken Macaristan'da yeni kapasite oluşturuyor.
Mercedes'in Almanya'daki kapasitesi şimdiden yüzde 10 azaldı
Şirketin üretim haritasındaki değişim yalnızca geleceğe ilişkin bir plan değil. Mercedes, Almanya'daki üretim kapasitesini 2024'e kıyasla yaklaşık yüzde 10 azalttı. Şirketin küresel üretim kapasitesi bugün yaklaşık 2,4 milyon araç seviyesinde. Ancak Mercedes yönetiminin orta vadeli planında bu kapasitenin 2028-2029 döneminde 2 ila 2,2 milyon araç seviyesine indirilmesi bulunuyor.
Yönetimin çalışanlara daha önce gönderdiği mesaj ise durumun Almanya açısından neden kritik olduğunu gösteriyor: Almanya'daki fabrika kapasitesi mevcut ihtiyacın belirgin biçimde üzerinde. Başka bir ifadeyle Mercedes yalnızca maliyetleri düşürmek istemiyor. Küresel üretim ağını küçültüyor ve yeniden dağıtıyor.
Çin rekabeti artık Almanya'daki fabrikanın kapısına kadar geldi
Mercedes'in karşı karşıya olduğu sorun sadece yüksek Alman ücretleri değil. Şirket özellikle Çin'de çok daha sert bir rekabet ortamıyla karşı karşıya. Elektrikli otomobillere geçiş Çinli üreticilerin yükselişini hızlandırırken Mercedes ve diğer Alman premium markalarının dünyanın en büyük otomobil pazarındaki konumu baskı altında kaldı. Mercedes'in Çin satışlarındaki gerileme devam ederken şirket ABD'deki üretimini büyütüyor. Mercedes ABD operasyonları için 7 milyar doların üzerinde yatırım taahhüdünde bulundu. Bunun 4 milyar dolarlık bölümünün 2030'a kadar Alabama'daki SUV üretiminin artırılması için kullanılması planlanıyor.
CEO Ola Källenius, Kuzey Amerika'daki ticaret düzenlemelerine bağlı olarak ABD'de motor üretiminin dahi kurulabileceğini açıkladı. Ortaya oldukça çarpıcı bir tablo çıkıyor: Macaristan büyüyor. ABD'ye milyarlarca dolar yatırım yapılıyor. Almanya'da ise iki fabrikanın kapanması konuşuluyor.
İşçilerden Mercedes yönetimine sert cevap
Mercedes'in açıklaması çalışanlar tarafında ciddi tepki yarattı. Şirketin genel işçi konseyi, fabrika kapatma tehdidinin geleceği şekillendirmenin doğru yolu olmadığını belirterek yönetime karşı mücadele edeceklerini açıkladı. Gerilim yalnızca Mercedes'e özgü de değil. Almanya genelinde IG Metall'in düzenlediği protestolara on binlerce otomotiv çalışanı katıldı.
Sektör aynı anda Çinli üreticilerin düşük maliyetli rekabeti, elektrikli dönüşüm, ABD tarifeleri ve Avrupa'daki yüksek üretim maliyetleriyle mücadele ediyor. Bu nedenle Mercedes'teki kavga aslında Almanya otomotiv sanayisinin daha büyük sorunlarının küçük bir örneği.
Mercedes fabrikaları gerçekten kapatacak mı?
Mercedes'in resmi pozisyonu hâlâ Almanya'daki bütün tesisleri ve istihdamı korumak istediği yönünde. Ancak bu kez mesajın sonuna çok önemli bir şart eklendi: Maliyetler düşerse!
